U galeriji Kući legata u Beogradu otvorena je izložba slika i crteža „Jožef Pehan 150”, na kojoj su predstavljeni radovi istaknutog vojvođanskog slikara sa prekretnice 19. i 20. veka, čiji se veliki jubilej, vek i po od rođenja, obeležava tokom 2025. godine. Izložba će trajatido 20. novembra.
Pehan je rođen u februaru 1875. u Čelarevu, odrastao je u Bačkoj Palanci, studirao u Minhenu, a njegov život i umetnički rad je pretežno vezan za Vrbas. Talenat mladog, tada još dečka primetio je palanački slikar orijentalista Ferenc Ejzenhut, koji ga – prikupljenim sredstvima građana – šalje u Nemačku na školovanje (1889).
Shodno svom buntovnom duhu Pehan kasnije odlazi u Beč, gde postaje glumac, ali se nezadovoljan vraća kući, odnosno u Novi Sad, gde izučava fotografski zanat. Godine 1897. se ženi Terezom Jokel i sele se u Vrbas, gde osnivaju fotografski atelje, pod nazivom „Atelier del Monte“, u kojoj je supruga glavni fotograf, a Jožef slika i potrete gostiju u ulju i pastelu.
Tu mu počinje i slikarska karijera, koja će se potom gotovo strelovito razvijati, te će početkom XX veka otvoriti i samostalni atelje u Budimu. Već 1913. „Dom umetnika“ u Budimpešti priredio mu je veliku izložbu na kojoj se predstavio sa čak 101 slikom, uz opsežan katalog. Ova izložba je iste godine prikazana i Vrbasu, u Novom Sadu, Somboru, Kuli i Bačkoj Palanci, a dospela je i do nekih mađarskih gradova.
Slikar je umro u Vrbasu u martu 1922, a slike i skice u zaostavštini sačuvao je njegov sin Bela Pehan (1906–1986).
Na izložbi u Kući legata biće predstavljena dela Jožefa Pehana iz Zbirke likovne umetnosti Gradskog muzeja Kulturnog centra Vrbasa. Poklonici likovne umetnosti biće u prilici da uživaju u delima različitih tema, stilova, ali i slikarskog izraza, budući da je Pehan istražio više načina umetničkog izražavanja od baroka, preko realizma, impresionizma, simbolizma do secesije.
Neizostavno je pomenuti i njegova svedočanstva sa studijskih putovanja iz Pešćena i Sarajeva, kao i dela iz Prvog svetskog rata, budući da je ovaj umetnik proveo godinu dana na frontu kao ratni fotograf i slikar.
Postavka obuhvata četiri segmenta: portreti, autoportreti, aktovi i dela iz rata. Ipak, Jožef Pehan je najpoznatiji po portretima kako članova svoje porodice, drugih naručitelja, tako i po autoportretima koji predstavljaju izuzetne primere umetnosti secesije.
M. Stajić
Projekat „Blago depoa vojvođanskih muzeja” realizuje „Dnevnik Vojvodina pres”, a sufinansiran je iz budžeta Reoublike Srbije – Ministarstva informisanja i telekomunikacija. Stavovi izneti u podržanom medijskom projektu nužno ne izražavaju stavove organa koji je dodelio sredstva.