Sterijino pozorje je osnovano u vreme kada je kulturna scena tadašnje zemlje, velike socijalističke Jugoslavije, tražila načine da izgradi i ojača sopstveni identitet. Osobenost, renome i prestiž Pozorja gradili su najznačajniji regionalni teatri, pozorišni stvaraoci i poslenici kulture. Od svojih početaka 1956. godine, Pozorje je raslo zajedno s društvom, menjalo se u skladu sa estetskim i ideološkim tokovima, ali je uvek zadržavalo svoju osnovnu misiju – da neguje i promoviše domaću dramsku književ- nost i pozorišnu umetnost, da bude čuvar, promoter i kritički glas domaće dramske književnosti i scenskog izraza. Ustanovljen kao Jugoslovenske pozorišne igre, a od 1992. pod današnjim nazivom, festival je bio mesto gde su se afirmisali najznačajniji pozorišni stvaraoci našeg doba (umetnici, teoretičari, naučnici, kritičari…), gde su se slavile najumetničkije i najhrabrije predstave, gde se pozorište nije samo gledalo, već se o njemu raspravljalo, učilo, istraživalo, u njega se sumnjalo…
Njegove scene nisu bile samo odblesci umetnosti, već i prostor slobode, pobune i traganja za istinom. „Priznajući zajedništvo naše kulture, bogate u svojoj raznovrsnosti, Pozorje nikome ne oduzima njegovu samosvojnost a svakome može da doda tuđe iskustvo. Ono prihvata i poštuje nacionalnu autentičnost kao jedinu životnu realnost, a omogućava međusobno obogaćivanje kao mogući rezultat slobodnog prožimanja. Neugrožena u slobodi svojih autentičnih formi, u kojima dolazi do izražaja opšteljudski sadržaj, kultura među nama stvara spone i mostove koji su nam neophodni u našem zajedničkom životu”, napisao je svojevremeno Meša Selimović.
Građa prikupljana tokom proteklih sedam decenija, osim pod krovom samog Pozorja, odnosno njegovog Dokumentaciono-istraživačkog centra, svoje je mesto našla i pod krovom Pozorišnog muzeja Vojvodine, uprkos činjenici da ova institucija od svog osnivanja 1982. godine deluje u starom salonskom stanu u centru Novog Sada. Ali i pored toga prilježno brine o teatarskim muzealijama, pa tako i o pozorijanskim dokumentima, predmetima, fotografijama, plakatima, scenografskim i kostimografskim skicama i drugim arhivalijama, poput starih programskih knjižica, koje svedoče o minulim vremenima i o suštini Pozorja. Jer, muzeološki koncept u interpretaciji dokumentarne i vizualne građe čini se i dalje neprevaziđenim i da on na najpotpuniji, najprijemčiviji i najeksplicitniji.
U tom svetlu sve sačuvane arhivalije svedoče o minulim vremenima i o suštini Pozorja. Pozivaju i na prisećanje na velike umetničke i društvene trenutke – od festivalskih predstava i programa koji su pomerali dotadašnje umetničke i teatrološke granice, do umetnika koji su oblikovali naš kulturni identitet. Nosilac imena velikog srpskog komediografa Jovana Sterije Popovića, ovaj festival je ne samo jedan od najvećih i najstarijih na ovim prostorima već je od samog svog nastanka postao i mera stvari i središte duhovnog, estetskog i društvenog preispitivanja kroz pozorišnu umetnost, simbol kulturnog identiteta i umetničke slobode. Ono je više od pozorišnog takmičenja – Pozorje je institucija, kulturni fenomen i kolektivna pozorišna svest. Sterijino pozorje sobom potvrđuje i sam smisao pozorišta.
M. S.
Projekat „Blago depoa vojvođanskih muzeja” realizuje „Dnevnik Vojvodina pres”, a sufinansiran je iz budžeta Reoublike Srbije – Ministarstva informisanja i telekomunikacija. Stavovi izneti u podržanom medijskom projektu nužno ne izražavaju stavove organa koji je dodelio sredstva.