Potreba za muzealizacijom umetničkih ateljea služi nameri da se sačuva sećanje na umetnički prostor unutar kojeg su nastajala umetnička dela. U tom slučaju primarna je ideja očuvanja memorije o umetniku koji više nije među živima s jasnim ciljem da nekadašnji umetnički prostor asocira na jedinstven stvaralački čin. Na tom tragu nastao je i virtuelni atelje slikara Milana Konjovića u okviru izložbe posvećene ateljeima španskih umetnika. Mora se priznati da nije bilo komplikovano obuhvatiti slikarske prostore Milana Konjovića iza koga je ostala kvalitetna dokumentacija, ogromna literatura, galerija posvećena njegovom delu kao i deo postavke Gradskog muzeja u Somboru, gde je od 1945 do 1990. godine bio smešten njegov atelje.
Ipak, Konjović kao slikar bio naročito vezan za prirodu i pejzaž u njoj kao i ljude koji su ga okruživali. Zato, virtuelni Konjovićev atelje oslikava ljušturu slikareve ličnosti i pokušaj da se dočara nepostojeće i vrati u svet vidljivog jedan retko produktivan umetnički prostor. Pre svega, valja nabrojiti poznate ateljee Milana Konjovića koji su prirodno bili vezani i za mesta – kuće slikarevog stanovanja kao i slikarevu aktivnost u zemlji i inostranstvu. Kuća Konjovićevih u kojoj je slikar rođen 1898. godine nalazi se i danas u ulici pod imenom Veljka Petrovića, koja je u to vreme nosila ime Crkvena jer se protezala iza somborskog svetođurđevskog hrama. U cokli ove svetinje ugrađen je spomenik sveštenika Jovana Konjovića iz 1730 godine koji svedoči o metohijskom, pećkom poreklu patricijske porodice Konjovića koja je sa patrijarhom Čarnojevićem preko Naćvina (danas Žednika) doselila u Sombor.
Kasnije, početkom XX veka novu kuću porodice Konjović izgradio je slikarev otac David na mestu kuće Nikole Vukićevića na glavnoj ulici u secesijskom stilu uz pariski odjek neobično uvučene fasade. U zgradi sa prvim liftom u Somboru za očevu teško pokretnu taštu, na spratu je živeo slikar Milan Konjović sa svojom porodicom. U njoj se nalazio prvi Konjovićev atelje u omanjoj prostoriji pod stepeništem s prozorskim oknom koji je biom okrenut ka dvorištu. Na tematskoj izložbi posvećenoj Konjovićevim ateljeima registrovano je ukupno četrnaest radnih prostora a zanimljivo je da je prvi i poslednji atelje imao u svojoj roditeljskoj kući. Pred kraj života tu u improvizovanom ateljeu slikao je sa najlonom okolo sebe kako bi zaštitio tepih od curenja uljanih boja.
Govorio je kako je uvek sam išao u galerije Luvra i kako je u ateljeu uvek bio sam. Nije voleo Akademiju zbog zajedničkog rada i potom potvrđivao svoju tezu „kako umetnik ako želi nešto vredno da stvori mora da stvara sam“. Samoća je bila jednaka njegovom izrazitom individualizmu. U ateljeu Milana Konjovića koji se prostirao iza ugaonog erkera muzejske zgrade u Somboru odigravao se neverovatan, paralelni život umetničkog delovanja. U njemu se slikar borio sa samim sobom, hrvao sa kriznim momentima grozničave ličnosti, slikao beskućnike i čudake koje je dovodio sa somborskih trgova i izvlačio iz mračnih bircuza. U ovom prostoru Konjović je početkom pedesetih godina odgurnuo figurativni svet vidljivog ali nikad do samog kraja ne predajući se apstrakciji.
Tu je, u ovalnoj prostoriji smestio deo nameštaja iz salona svoga dede po majci Nikole Vukićevića i sliku Petra Lubarde bez ukrasnog rama na kanap okačenu o kuku visoko ubušenu na plafon prostorije. Među brojnim listovima dokumentacije, beleškama i fotografijama u ateljeu je često uzimao u ruke crni notes u kom je detaljno upisivao put svojih slika. Pored glomaznog sekretera stajali su Konjovićevi nepomični modeli, drvena figura sveca Ivana Nepomuka koju je pronašao u nekoj napuštenoj crkvi u Vojvodini i statua vojnika kuruca koji je na grudima imao ugrađen sat. Obe su često sa njegovih oslikanih lesonita iz ateljea podsećale posmatrača na koplje slikarskog čina, na izlazak u predele somborskog kanala sa naročitim, slikarevim nervoznim osvrtom na klasje žita i ravangradske tornjeve iza njih.
Na zidovima su visili keramički mađarski tanjiri a tipični ramovi za slike sa širokim u belo farbanim paspartuima sa češkim pozlaćenim lajsnama bili su posvuda. Unutar njih, barokno uskovitlani svet matiranih površina, ispošćene uljane fakture podržane pepelom i gipsom, upečatljivi doživljaji prirode i ljudi. Tu, ispod te zaobljene linije arhitekture, posebno za slikara Konjovića, bio je probijen ulaz u atelje na samoj ivici zapuštenog Fernbahovog žitnog magacina. U njega se ulazilo tihim kucanjem u oluk pokraj vrata kao ugovorenim tajnim znakom. Prolazile su kroz ta senovita vrata i nemirne dame u kasnim satima. Odatle su vodile stepenice sa uskim daskama zatrpane mnoštvom slikarskog materijala ka uskom grlu slikarskog haosa. Pored ulaza u najvećoj prostoriji, na malim stolovima i policama posvuda su bile Konjovićeve četke i špahtle u keramičkim ćupovima, posude sa materijalom i knjige.
Po sredini je bio tkani tepih sa kojeg je slikar, poguren, pažljivo sakupljao šiljatim mistrijama trunke sasušene boje. Desno odatle kraj pregradnog zida bio je široki ležaj uredno namešten. Slikar je ponekad prolazio između ležaja i kaljeve Žolnai peći da otvori zaklonjena vrata iza kojih je u zid bila usađena skrivena kasa. Najmanji ključ sa svežnja otključavao je mala vrata dedinog sekretera iza kojih se krio još jedan mali ključ kojim je otvarao mali sef u ormanu i iz njega uzimao još tri ključa. Alegorijski motivi na živopisnoj peći pojačavali su utisak slikareve, godinama građene sigurnosti. I tako, idući kroz virtuelnu animaciju Konjovićevog ateljea, u krug, možemo dosta dobro zamisliti na koji način je maestro otvarao pretince svoje samoće u kojoj se jedino pronalazio. U ateljeu bez zvonjave telefona sa svojim slikama izraslim iz zavatrene palete, kao iz atanora nerazgovetne i beskonačne radinosti, kojeg verujem da nikako ne možemo zaboraviti.
Dnevnik
Projekat „Priče iz vojvođanskih ateljea – gde umetnost nastaje“ realizuje Dnevnik Vojvodina Press DOO, a sufinansira Pokrajinski sekretarijat za kulturu, javno informisanje i odnose sa verskim zajedicama. Stavovi u podržanom projektu ne izražavaju nužno stavove organa koji je dodelio sredstva.