Od aprila ove godine deo svetovne građe iz ogranka Arhiva Srpske akademije nauka i umetnosti u Sremskim Karlovcima nalazi se u Istorijskom arhivu grada Novog Sada, i sva je prilika, tokom iduće godine bi mogla biti na usluzi istraživačima. Preuzeti arhivski materijal iz Sremskih Karlovaca je morao da prođe „kroz ruke” zaposlenih, tim pre što nije primljen u potpuno sređenom i popisanom stanju, tako da je bilo neminovno da, dok se ne obavi propisana arhivistička procedura, bude izvan domašaja korisnika.
Kako je svejevremeno za „Dnevnik“ rekao direktor te ustanove Srđan Graovac, u pitanju je građa koja ima poseban značaj i mora biti na taj način i tretirana. Istorijski arhiv grada Novog Sada, po njegovom mišljenju, nije bez osnova izabran za njeno čuvanje, s obzirom na uslove s kojim nova zgrada u Filipa Višnjića raspolaže.
Preseljenjem karlovačkog arhivskog nasleđa u Novi Sad, zatvorilo se jedno, a otvorilo drugo poglavlje kada je reč o čuvanju „prošlosti“ Sremskih Karlovaca, budući da je ona donedavno bila pod okriljem Arhiva SANU u zgradi Bogoslovije Svetog Arsenija zajedno sa onom koja pripada Srpskoj pravoslavnoj crkvi.
U Istorijski arhiv grada Novog Sada preseljeno je, sudeći po spisku, 39 fondova iz Arhiva SANU.
Svojim značajem se izdvaja fond Srpske velike pravoslavne gimnazije, današnje Karlovačke gimnazije. Jedan deo fonda najstarije srpske gimnazije već se nalazi u novosadskom arhivu. Radi se o građi nakon jedne od ugarskih reformi školstva, od druge polovine 19. veka do 1945. godine. Među dokumentima koji su završili u Arhivu Novog Sada su projekat adaptacije Iliona, planovi za izgradnju Sokolskog doma i drugi.
Nakon isteka ugovora kojim je SPC poverila na staranje više od 320 dužnih metara arhivske građe, na prvom mestu Karlovačke mitropolije, ali i obnovljene Patrijaršije Srpske pravoslavne crkve posle 1918. godine, Srpskoj akademiji nauka i umetnosti, crkva je odlučila da se sama brine o svom nasleđu, pa trebalo je pronaći odgovarajuću ustanovu za svetovni deo, što je i učinjeno. Crkvena građa za sada ostaje na istom mestu, i o njoj će brinuti Arhiv Srpske pravoslavne crkve, osnovan 2012. godine, ali se radi na tome da se preseli u zgradu namenski građenu pred Drugi svetski rat za potrebe Patrijaršijske biblioteke u centru Sremskih Karlovaca. SANU je na osnovu ugovora sa crkvom od 1949. brinuo o svetovnoj i crkvenoj građi iz Karlovaca.
Tekst i foto: Z. Milosavljević
Projekat „Blago depoa vojvođanskih muzeja” realizuje „Dnevnik Vojvodina pres”, a sufinansiran je iz budžeta Reoublike Srbije – Ministarstva informisanja i telekomunikacija. Stavovi izneti u podržanom medijskom projektu nužno ne izražavaju stavove organa koji je dodelio sredstva.