Arhiv Vojvodine danas će obeležiti izuzetan jubilej – 100. rođendan.
Te 1926. godine Ministarstvo prosvete Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca donelo je odluku o osnivanju Državne arhive u Novom Sadu, čime je Vojvodina dobila još jednu značajnu ustanovu kulture koja će, uz Maticu srpsku, Srpsko narodno pozorište, Srpsku čitaonicu… postati svetionik razvoja i negovanja kulturne tradicije i identiteta srpskog naroda na ovim prostorima. Svojevremeno je u dokumentarnoj građi pronađen i akt zaveden 19. maja 1926, u kojem se podseća na to da su „novim budžetom državnih rashoda i prihoda za 1926/27. godinu osnovana dva nova državna arhiva: u Novom Sadu i u Skoplju”.
„Radi što bolje organizacije ovih novih državnih zavoda potrebno je da Ministarstvo prosvete odredi činovnika iz struke i uputi ga u Novi Sad i Skoplje da bi, prema nadležnom uputstvu, izvršio pripremne poslove i o tome podneo Ministarstvu svoj izveštaj”, navodi se u ovom dokumentu.
Za prvog arhivara i prvog upravnik Državne arhive u Novom Sadu, iz koje je izrastao današnji Arhiv Vojvodine, imenovan je dr Dimitrije Kirilović (1894–1956), u to vreme pomoćnik sekretara Matice srpske
Na temelju tog uputstva, za prvog arhivara i prvog upravnik Državne arhive u Novom Sadu, iz koje je izrastao današnji Arhiv Vojvodine, imenovan je dr Dimitrije Kirilović (1894–1956), u to vreme pomoćnik sekretara Matice srpske. Po rečima direktora Arhiva Vojvodine dr Nebojše Kuzmanovića, Državna arhiva u Novom Sadu „nastala je kao zadužbina učenih i rodoljubivih građana, koji su, prosvetiteljskim žarom, sakupljali i brižljivo čuvali i štitili dokumenta, stare i retke knjige, što je našim osnivačima na čast, a današnjoj nauci i kulturi od neprocenjivog značaja”.
Na čelo tek osnovane institucije postavljen je vrstan znalac kakav je bio dr Dimitrije Kirilović, koji je zadužio potomstvo stvarajući, uglavnom sam, prvi nukleus današnjeg Arhiva Vojvodine. I upravo će otkrivanje spomenika ovom izuzetnom kulturnom pregaocu, rad vajara Đorđa Lazića Ćapše, biti jedna od temeljnih aktivnosti kojom će se obeležiti veliki jubilej. Kako je najavljeno, danas će biti promovisana i monografija o prvih 100 godina Arhiva Vojvodine, te upriličena velika izložba odabranih dokumenata koji se čuvaju pod krovom ove kuće, a ukupno ih ima oko 45 miliona. U svom slovu, kojim je prihvatio pokroviteljstvo nad obeležavanjem velikog jubileja, predsednik Srbije Aleksandar Vučić je istakao da je danas Arhiv Vojvodine savremena i dinamična ustanova kulture, koja neumorno radi na prikupljanju, čuvanju i zaštiti arhivske građe, i tako predstavlja nezaobilazan izvor za proučavanje istorije srpskog i drugih naroda koji žive na teritoriji Vojvodine. „Čuvajući i negujući kulturu sećanja, ova institucija postala je nezaobilazno mesto na kulturnoj mapi Novog Sada, pokrajine ali i cele Srbije, renomirana na nacionalnom i međunarodnom nivou”, naveo je predsednik Republike, uz podsećanje na to da je Arhiv Vojvodine nosilac čitavog niza društvenih priznanja za svoj kulturni doprinos, stručni i naučni rad, između ostalog i Sretenjskog ordena drugog stepena.